U Opštini Kovačica danas je održan okrugli sto sa temom „Nasleđe kao putokaz i inspiracija“.
Okrugli sto organizovala je opština Kovačica, Savet za kulturu opštine Kovačica u saradnji sa Domom kulture Mihajlo Pupin iz Idvora. Učesnici su, pored predstavnika opštine i Saveta, bili i iz Matice srpske i Regionalnog centra za talente iz Pančeva.
Prisutne je pozdravio predsednik opštine Kovačica, Jaroslav Hrubik.
„Mi, kao lokalna samouprava, trudimo se da budemo na usluzi građana u svim oblastima života. Jedan, izuzetno važan, za naše građane I za nas, je kultura, a u oblasti kulture napravili smo velike korake I uspehe koji će nam omogućiti da opština Kovačica postane još prepoznatljivija kako u Srbiji tako i u čitavom svetu. Velika mi je čast što obavljam funkciju predsednika opštine koja ima dve velike medalje, koje nosi sa ponosom I osećajem časti – naivno slikarstvo Slovaka i Mihajla Pupina“, rekao je Hrubik.
Savet za kulturu opštine Kovačica podržao je ovogodišnju nameru da se uvodno obeležavanje Međunarodnog dana maternjeg jezika započne već u decembru. O izazovima sa kojima se sreće identitet danas, kakvo će biti nasleđe dece koja danas odrastaju, govorio Branislav Atanacković, predsednik Saveta za kulturu opštine Kovačica.
Marijana Meliš, pomoćnica predsednika opštine Kovačica, govorila je o dva jezika koja su promenila svet. Odnosno, o načinu na koji je Pupin komunicirao sa svetom, a kako naivni slikari. Iako na drugačiji način, sistem vrednosti je vrlo sličan.
„Govoriti svojim maternjim jezikom za Pupina bila je izuzetno emotivna stvar o kojoj on svedoči kada govori o momentima kada pristiže u Beograd I vraća se u Idvor 11 godina po svom odlasku I opisuje ga ovako: „…Kad sunce poče da seda pred nama se ukaza Beograd. Sa tom slikom živnu u meni novi život. Jezik, moj slatki maternji jezik, propeva kao da nikad ni umučao nije”, rekla je Meliš.
Naivno slikarstvo Slovaka iz ove opštine prevazišlo je barijere i granice formalnog služenja jezikom. Kao manjina, služili su se slikarstvom i uspešno pripovedali priču o sebi ne koristeći niti jednu reč. I, onda je slikarstvo postalo, pored slovačkog, maternji jezik Slovaka iz Kovačice i Padine, ali onaj koji je osvojio svet.
Jedna mala opština Kovačica mala je samo na geografskoj mapi. Pupinova reč i jezik naive postali su univerzalni jezici kojim se Kovačica obraća svetu.
„Iz Idvora Pupin je poneo u svet svoju volju, vaspitanje, veru i hrišćanski pogled na svet. Zahvaljujući svom nasleđu, uspeo je da ukroti svet I postane primer čitavoj čovečanstvu, na temu Pupinovog nasleđa koje je poneo u svet sa sobom, govorila je Jelena Kalin, saradnica Muzeja Mihajlo Pupin iz Idvora. Pupin je, u najtežem periodu naše istorije bio svim srcem uz svoj narod, sad ne čuvajući, već braneći svoje nasleđe i interese ljudi koji žive na teritoriji današnjeg Banata, ali i čitave Srbije“, istakla je Jelena Kalin.
Potpredsednik Matice srpske, prof. dr Srđan Šljukić govorio je o tri elementa nasleđa koje je Pupin odneo sa sobom u svet i kojima se stalno vraćao, a to su epske pesme, svetosavlje I narodni instrumetni.
Takođe, istakao je momenta iz biografije velikog naučnika kada na Kolumbija Univerzitetu, Pupin govori o Homeru, Njegošu i Babi Batikinu iz Idvora. Time je Pupin pokazao da nije zaboravio svoje korene i nasleđe čak u dalekom svetu koji je pokroio svojim znanjem i nasleđem.
Na to se nadovezao profesor Cucić, koji je govorio o specifičnostima Banata kao celine, o specifičnim karakterisitikama koje imaju narodi koji žive na teritoriji Banata.
Pavel Babka ispred Galerije Babka se osvrnuo na problem autorskih prava naivnih slikara, ali I na umetničko bogatstvo I nasleđe koje poseduje Uzdin i Debeljača. Takođe, predložio je da opština Kovačica treba da “uđe u trku” i postane prestonica kulture, možda, 2024. godine, jer sasvim sigurno to zaslužuje.
O slikarskim potpisima i na osnovu čega su oni nastali, govorila je direktorka Galerije naivne umetnosti u Kovačici, Ana Žolnaj Barca.
„Iako su govorili o svom autentičnom nasleđu, tradiciji i folkloru, slikari su se izdvojili prema svojim potpisima“, kaže Žolnaj Barca, i dodaje da njihovi potpisi govore iz stečenog nasleđa.
Slikari su se takođe uključili u diskusiju, a Šćefan Varga istakao je da ne možemo očekivati od turista da čuvaju naše nasleđe, ako ga sami ne čuvamo.
Pavel Balaž iz Udruženja dr Janko Bulik govorio je važnosti saradnje između Matice srpske I Matice slovačke.
„Okruglim stolom na temu „Nasleđe kao inspiracija i putokaz“ želeli smo da napravimo uvod u obeležavanje Međunarodnog dana maternjeg jezika, čije je centralno obeležavanje u Kovačici. U skladu sa aktivnostima koje smo predvideli kako bismo podstakli čitavu zajednicu da promišlja na temu jezika, nasleđa i tradicije, te smo raspisali i Konkurs na temu Pupin i naivno slikarstvo kao jezik koji je razume ceo svet“, rekla je Nevena Gligorijević Bugarčić, savetnica za informisanje Opštine Kovačica.
Planirano je da nagrade za najbolje radove budu uručene na Međunarodni dan obrazovanja, 24. januara. Nakon toga, u opštini Kovačica obeležava se Međunarodni dan maternjeg jezika 21. februara, ove godine po 21. put.
„Ideja je da se od godine I svake naredne, poput Idvora sada, svako mesto opštine Kovačica na svoj specifičan način uključi u ovu veliku manifestaciju u čast očuvanja jezika, nasleđa, tradicije i umenosti naroda koji žive u opštini Kovačica“, dodaje Gligorijević Bugarčić.
Cilj održanog okruglog stola bio je da se pronađe zajednički imenilac Pupinovog i nasleđa naivnih slikara, a organizatori smatraju da su u tome uspeli.
