Biblioteka „Vuk Karadžić“ Kovin tokom druge polovine maja organizovala je tri zapažena kulturna programa koji su okupili brojne ljubitelje istorije, umetnosti i zavičajne baštine. Posetioci su imali priliku da prisustvuju promocijama dela autora Novice Stevanovića i Dejana Kreculja, kao i predavanju posvećenom vrednoj bidermajerskoj slici koja je nedavno poklonjena biblioteci. Poseban zapaženi program bilo je „Putovanje umetničkog predmeta kroz vekove: od Beča do Kovina“ koje su održale Olga Nikolić Litvin i Nataša Ilić.
Bidermajerska slika iz Beča dobila novi dom u kovinskoj biblioteci
Olga Nikolić Litvin iz Amerike poklonila je biblioteci „Vuk Karadžić“ Kovin sliku staru oko 160 godina. Tim povodom je 27. maja održano predavanje „Putovanje umetničkog predmeta kroz vekove: od Beča do Kovina“, tokom kojeg je upriličena i svečana primopredaja ovog vrednog umetničkog dela. U programu je učestvovala i Nataša Ilić, konzervator Narodnog muzeja Srbije, koja je prisutnima približila proces restauracije slike. Prateći dugogodišnji i posvećen rad kovinske biblioteke, Olga Nikolić Litvin, čija je porodica nekada živela u Kovinu, poželela je da ovoj ustanovi daruje sliku koja već skoro dva veka svedoči o jednom vremenu. Reč je o delu nastalom po uzoru na originalnu sliku „Regrutacija“ austrijskog slikara Karla Šindlera iz 1838. godine, koja se danas čuva u Beču. Procenjuje se da je kopija nastala desetak godina kasnije. Dimenzija je 74 x 90 centimetara, ukrašena je dekorativnim ramom za koji se pretpostavlja da je nekada bio pozlaćen, a posebnu vrednost predstavlja sat sa muzičkim mehanizmom ugrađenim na poleđini. Govoreći o restauraciji, Nataša Ilić je istakla da se unutar slike nalazi izuzetno sofisticiran muzički mehanizam koji izvodi dve složene melodije. Nikolić Litvin predstavila se prisutnima, napomenuvši da se na mestu današnjeg restorana Harizma 013 nekada nalazila porodična kuća njenih rođaka. Posetioci su imali priliku da čuju zanimljive priče o starom Kovinu, životu njegovih stanovnika i vezama porodica Nikolić, Despinić i Paul. Ove priče bile su upotpunjene arhivskim fotografijama i dokumentima, prikazanim putem prezentacije, koji su dočarali duh vremena i okolnosti u kojima je slika stigla iz Beča u Kovin. Cilj predavanja bio je da se predstavi širi istorijski kontekst i porodična priča koja je pratila putovanje ovog umetničkog dela kroz više generacija. „U ime naše ustanove zahvaljujemo se Olgi i Nataši na izuzetno zanimljivom i poučnom predavanju, a posebno na vrednom poklonu koji su darovale našoj biblioteci. Pred nama je važan i odgovoran zadatak – da pronađemo dostojno mesto za ovo dragoceno umetničko delo koje će krasiti prostor biblioteke. Želimo da Olgino zaveštanje ostane trajno upamćeno i da svaki posetilac ima priliku da vidi ovu sliku i upozna se sa njenom nesvakidašnjom pričom i putovanjem kroz vreme“, rekla je direktorka biblioteke Ivana Jovanov.
Nekoliko dana ranije 21.maja, Novica Stevanović, pukovnik u penziji, govorio je o veštinama ratovanja Vožda Karađorđa. Promovisao je i svoja ostala istorijska dela koja su zasnovana na arhivskoj i dokumentarnoj građi koju je autor godinama prikupljao i istraživao.“
Digitalna monografija OŠ „Jovan Jovanović Zmaj“ prezentovana u biblioteci
Profesor u penziji Dejan Kreculj predstavio se 29. maja po drugi put publici Biblioteke „Vuk Karadžić“ u Kovinu, ovoga puta projektom „Pod Zmajevim krilima kroz dva veka: 1904–2004–2026“. Monografija je nastala povodom 120 godina postojanja „Zmajeve“ škole i predstavlja istraživački prikaz i digitalnu hroniku jedne od najznačajnijih obrazovnih ustanova u Kovinu. Njen autor je nekadašnji učenik i profesor škole, Dejan Kreculj, koji je kroz dugogodišnje istraživanje nastojao da sačuva od zaborava bogato nasleđe ove ustanove. Pod Zmajevim krilima kroz dva veka donosi hronološki pregled razvoja školstva u Kovinu, prateći istorijat današnje OŠ „Jovan Jovanović Zmaj“ od osnivanja Građanske škole 1904. godine i izgradnje namenske školske zgrade 1912. godine, preko perioda mađarizacije i primene Aponjijevih zakona, pa sve do savremenog doba. Posebnu vrednost monografije predstavljaju digitalno restaurirane fotografije, arhivska dokumenta i letopisni zapisi koji svedoče o generacijama učenika i prosvetnih radnika koji su ostavili traga u obrazovnom i kulturnom životu Kovina. Kreculj je želeo da zabeleži i sačuva eminentna imena koja su pronikla iz te vaspitno-obrazovne ustanove sa više od jednog veka pedagoške tradicije. Uz pomoć savremenih AI alata, stari rukopisi, dokumenti i fotografije rekonstruisani su i digitalno obrađeni, kako bi bili prijemčiviji današnjoj publici. Tokom predavanja autor je publiku poveo kroz istoriju kovinskog školstva, govoreći o Građanskim školama koje su predstavljale važnu sponu između osnovnog i srednjeg stručnog obrazovanja. Njihovi nastavni programi bili su raznovrsni i praktično usmereni, sa posebnim akcentom na pripremu učenika za činovničke poslove, trgovinu i zanatstvo. Posetioci su imali priliku da se upoznaju i sa nekadašnjim nastavnim predmetima koji su oslikavali duh i potrebe vremena u kome su škole delovale. Monografiju možete pronaći na linku: https://www.academia.edu/165589668/POD_ZMAJEVIM_KRILIMA_KROZ_DVA_VEKA_1904_2004_2026
